Viêm xơ đường mật

14/11/2016 09:47:39
Viêm đường mật là tình trạng nhiễm khuẩn đường mật mà nguyên nhân thường gặp nhất là do sỏi đường mật, một số ít có thể gây ra do bệnh l&yacu
Viêm đường mật là tình trạng nhiễm khuẩn đường mật mà nguyên nhân thường gặp nhất là do sỏi đường mật, một số ít có thể gây ra do bệnh lý u và chít hẹp đường mật.
 
Vi khuẩn thường gặp nhất gây viêm đường mật là Escherichia coli và các vi khuẩn ký sinh trong đường ruột.
 
Biểu hiện của bệnh được tóm lại bằng tam chứng Charcot, bệnh nhân khởi đầu bằng đau bụng vùng hạ sườn phải, sau đó xuất hiện sốt và vàng da.
 

Nguyên nhân:

Bệnh thường gặp ở các đối tượng có nguy cơ cao như trong tiền sử có sỏi đường mật, sỏi túi mật, viêm đường mật, hoặc thực hiện các thủ thuật về đường mật như nội soi mật - tụy ngược dòng... Biểu hiện lâm sàng có thể gặp các triệu chứng nhẹ đến nặng như sốc nhiễm khuẩn dẫn tới tử vong.
 
Tam chứng Charcot gồm có đau hạ sườn phải, sốt và vàng da. Đau hạ sườn phải biểu hiện bằng cơn đau quặn có thể gặp do sỏi kẹt cổ túi mật, sỏi kẹt đường mật hoặc các nguyên nhân khác. Trong trường hợp điển hình đau xuất hiện đột ngột vùng hạ sườn phải, lan ra sau lưng và lên vai phải, thường đau thành cơn làm người bệnh lăn lộn, không dám thở mạnh; không điển hình có thể chỉ đau âm ỉ hoặc có cảm giác tức nặng hay gặp ở người già có thể trạng suy kiệt... Sau đó sốt xuất hiện, là dấu hiệu của viêm nhiễm, sốt gặp ở khoảng 90% các ca viêm đường mật, thường sốt cao rét run. Cuối cùng biểu hiện vàng da và củng mạc mắt do tắc mật, tùy theo mức độ tắc mật mà vàng da nhẹ hay đậm, chỉ trong trường hợp sỏi đơn thuần ở túi mật mới không gây vàng da. Khoảng 50-70% các trường hợp viêm đường mật có biểu hiện điển hình của tam chứng Charcot.

Các yếu tố, nguy cơ:

Yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm xơ đường mật bao gồm:
 
Tuổi. Viêm xơ đường mật có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nó thường được chẩn đoán ở lứa tuổi người 25-45.
 
Giới tính. Viêm xơ đường mật xảy ra thường xuyên hơn ở nam giới hơn là ở phụ nữ.
 
Bệnh viêm đường ruột. Phần lớn những người bị viêm xơ đường mật cũng có bệnh viêm ruột, bao gồm viêm loét đại tràng và bệnh Crohn. Tuy nhiên, viêm xơ đường mật là hiếm trong số những người bị bệnh viêm ruột, và hầu hết sẽ không phát triển viêm xơ đường mật. Không biết rõ lý do tại sao các bệnh này xuất hiện cùng nhau. Nếu đã được chẩn đoán viêm xơ đường mật, bác sĩ có thể khuyên nên xét nghiệm kiểm tra bệnh viêm ruột, thậm chí nếu không có dấu hiệu hoặc triệu chứng.

Triệu chứng, biểu hiện:

Chẩn đoán bệnh:

Thăm khám có biểu hiện gan to, mức độ gan to phụ thuộc vào mức độ tắc mật, có thể dấu hiệu túi mật to, đau.
 
Làm xét nghiệm thấy bạch cầu tăng, máu lắng tăng, tăng bilirubin và phosphatase kiềm, men gan thường tăng nhẹ, amylase và lipase tăng nếu có biểu hiện viêm tụy, cấy máu có thể phát hiện vi khuẩn khi nhiễm khuẩn huyết...
 
Làm siêu âm và chụp cắt lớp vi tính xác định tình trạng và nguyên nhân viêm đường mật. Siêu âm có độ nhạy cao trong đánh giá túi mật, mức độ giãn đường mật, đặc biệt có lợi thế do giá thành thấp và làm được nhiều lần.

Phòng ngừa:

Ở nước ta, điều kiện vệ sinh còn kém, viêm đường mật do sỏi là bệnh lý khá thường gặp, đặc biệt do bắt nguồn từ ký sinh trùng đường ruột như giun đũa. Vì vậy, mọi người cần ăn chín, uống sôi, rửa tay trước và sau khi đi vệ sinh, tẩy giun định kỳ.
 
Khi có bất kể các triệu chứng như trên cần đi khám để được điều trị kịp thời.

Điều trị:

Biến chứng:

Nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời có thể gây ra các biến chứng nặng nề, thậm chí tử vong như hoại tử túi mật, thấm mật phúc mạc, viêm phúc mạc mật, rò mật vào ống tiêu hóa, áp-xe gan đường mật, viêm tụy cấp, chảy máu đường mật, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, xơ gan do ứ mật lâu ngày...
 
Cũng cần lưu ý nguy cơ tử vong cao lên nếu viêm đường mật có kèm thêm các yếu tố như hạ huyết áp, suy thận cấp, áp-xe gan, xơ gan, người già, chít hẹp đường mật ác tính... cần cân nhắc giải phóng áp lực đường mật sớm ở những bệnh nhân này.

Chế độ chăm sóc:

Bài thuốc dân gian: