Hội chứng ADHD

14/11/2016 09:47:30
Hội chứng tăng động giảm chú ý (Attention Deficit Hyperactivity Disorder - ADHD) là sự suy giảm khả năng chú ý và gia tăng hành vi đáng kể.
Hội chứng tăng động giảm chú ý (Attention Deficit Hyperactivity Disorder - ADHD) là sự suy giảm khả năng chú ý và gia tăng hành vi đáng kể.
Hiểu biết về tăng động giảm chú ý (ADHD)
Hầu hết trẻ em bình thường vẫn có những lúc có những hành vi bột phát, nằm ngoài sự kiểm soát. Ví dụ: chúng có thể đột nhiên chạy quanh thật nhanh, liên tục như một 'động cơ mô tô', gây nên những tiếng ồn không nghỉ, không bình tĩnh đợi đến lượt của mình trong các tương tác, hay xô đổ tất cả mọi vật xung quanh... Vào những lúc khác, chúng có thể mơ màng, đãng trí, không thể tập trung vào bất cứ việc gì mình đang làm, hoặc không hoàn thành một công việc đang dang dở.
Tuy nhiên, đối với một vài trẻ, những hành vi như thế này đã trở thành những hành vi mang tính thường xuyên, với một mức độ nghiêm trọng hơn. Nó ảnh hưởng tới khả năng học tập và một cuộc sống bình thường của chúng.
Những đứa trẻ mắc chứng ADHD thường gặp rắc rối trong quan hệ với anh chị em trong gia đình và với cả những trẻ khác ở trường, hàng xóm, hay ở những nơi sinh hoạt công cộng. Những trẻ có vấn đề về khả năng tập trung chú ý thường đi liền với việc gặp khó khăn trong học tập. Sự thôi thúc, hấp tấp không cưỡng lại được (một đặc trưng của chứng ADHD) có thể làm chúng gặp những rắc rối, hay nguy hiểm cho bản thân. Bởi những đứa trẻ mắc chứng ADHD gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi bản thân. Nên dưới con mắt mọi người chúng thường bị cho là 'những đứa trẻ hư' hay 'những đứa trẻ xấu'.
ADHD không chỉ là hội chứng ảnh hưởng trực tiếp tới những trẻ mắc phải, mà cả những người sống xung quanh chúng. Nếu không chữa trị kịp thời ngay khi phát hiện ra hội chứng này thì những triệu chứng nghiêm trọng hơn sẽ phát triển và sẽ dẫn đến những vấn đề trầm trọng khác, ảnh hưởng tới cả cuộc đời của trẻ, như kết quả học tập yếu kém ở trường, gặp rắc rối với pháp luật, thất bại trong quan hệ, tương tác xã hội, và mất khả năng duy trì một công việc.
ADHD là gì?
Là sự rối loạn chức năng hoạt động - hiếu động thái quá và giảm khả năng tập trung chú ý.
Là một hội chứng của não, gây khó khăn cho trẻ và người lớn trong việc kiểm soát những hành vi cá nhân. Đây là một trong những hội chứng mạn tính (kinh niên) phổ biến nhất thường mắc phải ở thời thơ ấu. Hiện nay ADHD ảnh hưởng tới khoảng 4 - 12% trẻ trong độ tuổi đến trường, với tỷ lệ mắc bệnh ở bé trai cao hơn từ 3 - 4 lần ở bé gái.
Trẻ mắc hội chứng ADHD thường cảm thấy cô đơn, không thể tạo lập và duy trì các mối quan hệ bạn bè hay tham gia vào các hoạt động tập thể như các hoạt động thể thao... Thành tích học tập của chúng ở trường cũng bị ảnh hưởng.
Những vấn đề liên quan tới hội chứng ADHD có thể tiếp tục xảy ra khi trẻ vào độ tuổi thanh thiếu niên và cả khi trưởng thành.
Bên cạnh những trẻ may mắn được chẩn đoán và điều trị sớm do sự rối loạn chức năng này thì vẫn còn rất nhiều những trẻ khác không được gia đình nhận biết để có sự can thiệp và chăm sóc thích hợp.

Nguyên nhân:

ADHD là một trong những hội chứng mắc phải từ thời thơ ấu được nghiên cứu nhiều nhất. Tuy nhiên, cho đến nay nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa rõ ràng. Những nghiên cứu mới đây mới chỉ đưa ra rằng:
- ADHD là một loại rối loạn chức năng về mặt sinh học. Trẻ mắc hội chứng này có những vấn đề liên quan đến các chất hóa học làm nhiệm vụ gửi tín hiệu đến não.
- Trình độ hoạt động thấp hơn trong các phần của não điều khiển khả năng chú ý và mức độ hoạt động có liên quan đến ADHD.
- ADHD có thể xuất hiện ở cùng các thành viên trong gia đình. Đôi khi, cha mẹ được chẩn đoán mắc ADHD, đồng thời con cái họ cũng mắc hội chứng này.
- Những độc tố trong môi trường có thể dẫn đến việc mắc chứng ADHD nhưng rất hiếm.
- Những tổn thương nghiêm trọng ở đầu cũng có thể gây ra ADHD (trong một vài trường hợp).
Không có những bằng chứng chứng minh rằng ADHD là do:
- Ăn quá nhiều đường.
- Các chất phụ gia thực phẩm.
- Những dị ứng với thuốc men hoặc thức ăn.
- Sự miễn dịch, tiêm chủng.

Các yếu tố, nguy cơ:

Triệu chứng, biểu hiện:

Những triệu chứng, biểu hiện của trẻ mắc hội chứng ADHD bao gồm:
- Trẻ không thể chú ý kỹ đến tổng thể, để ý đến những chi tiết và mắc những lỗi do sơ xuất, đãng trí.
- Trẻ khó duy trì sự tập trung chú ý.
- Trẻ vất vả để làm theo những sự chỉ dẫn.
- Trẻ khó khăn với việc sắp xếp, tổ chức.
- Trẻ tránh, hay không thích những phần việc yêu cầu sự nỗ lực và tập trung làm việc bằng trí óc.
- Trẻ dễ bị sao nhãng.
- Trẻ hay quên các hoạt động thường ngày.
- Chạy nhảy, leo trèo quá mức khi không được phép.
- Không thể tham gia vào các hoạt động chơi một cách yên lặng.
- Vận động liên tục như bị điều khiển bởi 'động cơ mô tô'.
- Nói quá nhiều.
- Không thể chờ đợi, không kiên nhẫn đợi đến lượt mình.
- Vội vàng nói buộc ra câu trả lời trước khi câu hỏi được đọc hết.
- Chen ngang (nói chen vào cuộc hội thoại với người khác).
Lưu ý, bình thường tất cả trẻ em thỉnh thoảng cũng biểu hiện một vài những triệu chứng giống như đã nêu ở trên do phản ứng tự nhiên với những áp lực tâm lý ở trường, hay ở nhà. Trẻ cũng có những lúc cảm thấy buồn chán, hay trải qua những giai đoạn khó khăn.
Nhưng tất cả những điều này chỉ xảy ra nhất thời điều đó không có nghĩa là trẻ mắc ADHD. Thường giáo viên là người đầu tiên phát hiện ra những triệu chứng mất khả năng tập trung chú ý, hiếu động thái quá hoặc dễ bị kích thích (hấp tấp, bốc đồng) ở trẻ, và thông báo với cha mẹ về sự bốc đồng này.
Những câu hỏi từ bác sỹ có thể mang lại cho bạn những thông tin chính xác như:
- Trẻ học tập, vui chơi thế nào ở trường?
- Trẻ có những vấn đề gì trong học tập, tiếp thu bài mà bạn hay cô giáo nhận biết được hay không? - Con bạn có vui vẻ, hạnh phúc khi ở trường không?
- Trẻ có vấn đề gì về việc hoàn thành những phần học trên lớp hay với bài tập về nhà không?
- Bạn có lo lắng về những biểu hiện, hành vi của trẻ ở trường, ở nhà, hay những khi chúng chơi với bạn không?
Những triệu chứng của sự mất tập trung
Sự thiếu chú ý
- Không thể tập trung chú ý.
- Khó khăn trong việc duy trì sự tập trung chú ý.
- Lơ đễnh, không lắng nghe người khác nói.
- Không theo những sự hướng dẫn, và không làm được những công việc được giao.
- Khó khăn trong tổ chức, sắp đặt hoạt động, việc làm, ý nghĩ.
- Tránh những công việc, việc làm, yêu cầu sự làm việc trí óc lâu dài.
- Hay làm mất các đồ vật.
- Dễ bị phân tán tư tưởng.
- Hay quên.
Tính hiếu động thái quá
- Bồn chồn, sốt ruột, ngọ nguậy liên tục không ở yên một chỗ.
- Khó có thể ngồi một chỗ lâu.
- Chạy nhảy, leo trèo luôn chân khắp nơi.
- Khó tham gia vào các hoạt động một cách yên lặng.
- Hành động như bị điều khiển bởi 'động cơ mô tô'.
- Nói liên mồm.

Chẩn đoán bệnh:

Bác sỹ là người đưa ra kết luận, chẩn đoán con bạn có mắc ADHD hay không, dựa trên những tiêu chí chuẩn để chẩn đoán áp dụng cho trẻ từ 6 - 12 tuổi. Với trẻ 5 tuổi, rất khó để có thể chẩn đoán. Ở độ tuổi này, rất nhiều trẻ có những biểu hiện của hội chứng ADHD trong những hoàn cảnh, môi trường hay tình huống đa dạng khác nhau. Và chúng cũng có những thay đổi nhanh chóng trong những năm tiền học đường.
Việc chẩn đoán khi trẻ bước vào độ tuổi thanh thiếu niên cũng rất khó. Chẩn đoán ADHD không thể chỉ qua một cuộc kiểm tra. Đó là cả một quá trình, theo các bước khác nhau và đòi hỏi phải thu thập nhiều những thông tin từ các nguồn khác nhau: cha mẹ, trẻ, giáo viên của trẻ, bạn (nếu có thể) và cả bác sỹ, cán bộ tâm lý... đều có vai trò trong việc đánh giá, tìm hiểu các hành vi của trẻ.
Mỗi trẻ mắc hội chứng ADHD biểu hiện những dấu hiệu của triệu chứng mất khả năng tập trung chú ý, hiếu động thái quá và dễ bị kích thích (hấp tấp bốc đồng) theo những cách cụ thể, riêng biệt của từng cá nhân. Bác sỹ sẽ đánh giá, kết luận dựa trên những biểu hiện hành vi của trẻ, được thu thập từ những nguồn khác nhau, so sánh biểu hiện đó với biểu hiện của những đứa trẻ khác cùng độ tuổi.
Để khẳng định việc chẩn đoán ADHD, những biểu hiện hành vi của trẻ phải: - Xảy ra ở nhiều môi trường khác nhau như ở nhà, ở trường và các khung cảnh, môi trường xã hội khác nhau.
- Ở mức độ nghiêm trọng hơn những hành vi của những trẻ khác.
- Bắt đầu trước khi trẻ 7 tuổi.
- Kéo dài hơn 6 tháng. - Khiến cho trẻ khó khăn trong học tập, hoạt động ở trường, nhà hay các môi trường xã hội khác.
Bên cạnh việc chẩn đoán dựa trên những biểu hiện hành vi của trẻ, bác sỹ còn thực hiện khám sức khỏe cho trẻ. Tiền sử bệnh án đầy đủ chi tiết sẽ giúp cho việc chẩn đoán bệnh chính xác hơn và việc chẩn đoán các hành vi của trẻ trở nên có căn cứ, rõ ràng; bác sỹ sẽ dễ dàng phân biệt biểu hiện thực với những điều kiện khách quan khác ảnh hưởng tới hành vi của trẻ. Bác sỹ cũng sẽ trò chuyện với trẻ để tìm hiểu những cảm nhận, hành vi của trẻ. Vai trò của cha mẹ trong việc chẩn đoán
Cung cấp những thông tin hết sức quan trọng và cần thiết về những hành vi của trẻ ở nhà, ở trường hay ở những môi trường xã hội khác; những hành vi này có ảnh hưởng tới kết quả học tập và việc kết bạn của trẻ. Bác sỹ sẽ rất cần biết con bạn có những triệu chứng gì, những triệu chứng đó đã xảy ra và kéo dài trong bao lâu, những hành vi của trẻ ảnh hưởng tới cuộc sống trẻ và cuộc sống gia đình bạn như thế nào.
Cha mẹ có thể được yêu cầu điền vào bảng câu hỏi liệt kê những mục cần kiểm tra, những thông tin về trẻ, thang đánh giá mức độ hành vi của trẻ để giúp bác sỹ chẩn đoán. Chia sẻ với bác sỹ những thông tin về lịch sử gia đình (ví dụ: cha mẹ, các con có những biểu hiện đó không, quan hệ mọi người trong gia đình,...) cũng giúp cho bác sỹ hiểu thêm về con bạn.

Phòng ngừa:

Vì nguyên nhân gây ra chứng này vẫn chưa rõ ràng, cho nên rất khó có thể phòng ngừa được.
Tuy nhiên, trong mọi trường hợp nên phòng tránh không cho trẻ bị chấn thương vào đầu hay bị nhiễm trùng thần kinh trung ương và không cho trẻ tiếp xúc với kim loại nặng (chì). Mặt khác, người mẹ khi mang thai cần phải chú ý không được hút thuốc, uống rượu hay dùng chất ma túy, nếu được càng tránh tiếp xúc với những chất độc trong môi trường càng tốt.
Những gợi ý khác:
- Loại bỏ những thực phẩm có cafêin và nhiều đường. Dinh dưỡng không phù hợp và thực phẩm nhạy cảm có thể làm tăng sự tăng hoạt động. Những bữa ăn cân đối cùng với gia đình, cũng tạo cơ hội giao tiếp cho trẻ.
- Dạy trẻ những kỹ thuật thở sâu và thư giãn. Nhiều trẻ tăng động dễ bị xáo trộn và mất khả năng điều khiển cảm xúc. Để giúp trẻ đối phó với những suy nghĩ căng thẳng như vậy, học một vài kỹ thuật thư giãn, và dạy trẻ biết cách làm bằng cách cùng nhau thực hành.
Kỹ thuật làm như sau: Hít vào thật chậm. Khi bạn hít vào, hãy giãn rộng bụng và ngực khi đếm đến ba. Tập trung vào hơi thở vào thật chậm, sâu, nhẹ nhàng, và đều đặn.
Sau đó, khi bạn thở ra, hãy trút hơi ra thật từ từ và sâu, làm bụng xẹp xuống. Chọn những từ hay câu để nhắc lại khi thở ra. Hãy làm điều này với con bạn khi trẻ cáu giận hay phá rối. Nó sẽ giúp cả hai lấy lại và giữ lại được sự kiểm soát xúc của của mình, và vì vậy bạn có thể đối phó với tình huống đó một cách bình tĩnh.
- Cung cấp cho trẻ kiến thức xã hội. Giúp con bạn giải quyết những vấn đề với anh chị em ruột và bạn bè đồng lứa.
'Thời gian xanh' là gì và nó có thể giúp gì cho trẻ ADD/ADHD?
Giành thời gian ngoài thiên nhiên không chỉ không hề đắt mà còn dễ làm, nhưng khi phụ huynh đưa con họ vào “thời gian xanh,” họ có thể cũng cần nhiều đến không khí trong lành và thở sâu cho chính họ.
Các bài tập thể dục có thể giúp trẻ ADD/ADHD như thế nào?
Tập thể dục, đặc biệt là chương trình đều đặn đúng giờ giấc và tích cực, có thể giảm bớt những triệu chúng của ADHD. Đầu tư cho con bạn vào những lớp thể thao hay văn hóa hấp dẫn.
Một số trẻ ADD/ADHD phát triển tốt với những môn thể thao cá nhân cần sự tập trung tinh thần cao độ, như thể dục, nghệ thuật tạo hình, võ thuật, đánh kiếm, hơn là những môn thể thao đồng đội, có thể có nhiều thời gian chết. Các bài tập thể dục có thể tăng cường sự tập trung và sự dẫn truyền thần kinh, cũng như giảm trầm cảm, lo âu và thúc đẩy sự phát triển não bộ.
Chăm sóc trẻ ADHD của bạn với những bài tập thể dục. Putnam tin rằng những bài thể dục nhịp điệu có hiệu quả lên não cũng như thuốc Ritalin và những chất tác động tâm thần khác (thuốc khác). Ông đề nghị thiết lập chương trình thể dục hấp dẫn con bạn và có vẻ sẽ tạo ra những thay đổi cho những triệu chứng ADD/ADHD. Tập thể dục là sự lựa chọn điều trị lành mạnh cho ADHD mà có thể có nhiều tác động tích cực khác tới thể chất và sức khỏe tinh thần của trẻ.
Một đứa trẻ thật sự gọi là mắc chứng ADHD khi chúng gặp khó khăn trong cách cư xử ở lứa tuổi trước khi đến trường, thường là từ khi 2 tuổi. Nếu như cách cư xử của trẻ mắc chứng rối loạn không tập trung-hiếu động xuất hiện sau 5 tuổi, thì bạn hãy tìm những nguyên nhân bên ngoài ảnh hưởng đến trẻ như: ngộ độc, xâm phạm cơ thể trẻ hoặc các vấn đề về tâm lý.
'Nếu chúng ta rèn luyện cho bộ não thích nghi với những hình ảnh cử động liên tục và ánh sáng chớp liên hồi, với những góc quay đổi hướng liên tục như trong trò chơi video, thì khi trẻ đến lớp, nơi các giáo viên giảng dạy chậm rãi, trẻ sẽ khó mà tập trung sự chú ý vào đó', giáo sư tâm lý Douglas Gentile, nhận định.
Thay đổi bệnh của bé bằng cách làm bạn cùng con
Đây là bệnh thường gây khó chịu cho mọi người xung quanh như hay ngắt lời người khác, xáo trộn không gian yên tĩnh… và còn có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng như qua đường không nhìn tín hiệu đèn…
Tăng động kém tập trung là bệnh thần kinh nhưng có thể được điều trị bằng chính sự quan tâm và yêu thương của gia đình.
Một số biện pháp phụ huynh nên áp dụng:
Làm chủ cảm xúc
Khi phụ huynh đang trong tình trạng giận, sợ, tự vệ, những cảm xúc này sẽ được thể hiện trong giọng nói, tư thế, hành động và ngôn ngữ. Vì vậy, trước khi làm điều gì, phụ huynh nên lắng lại một giây và nói “dừng lại, điều gì đang xảy ra?”. Sau đó, nhìn vào mắt bé, lưu ý đến tư thế, nét mặt, giọng nói và từ ngữ của bé. Sau đó, suy nghĩ điều gì đang xảy ra. Cuối cùng, phụ huynh sẽ biết được cảm xúc của bé và có thể xử sự trong trạng thái bình tĩnh và tích cực.
Thay đổi cách nói
Hãy hạ thấp giọng và nói chậm hơn. Khi nói, nên nhìn thẳng vào mắt bé và dùng ít từ. Truyền đạt ý ngắn và đúng trọng tâm.
Thích nghi với thói quen lắng nghe
 Lắng nghe là then chốt trong sự giao tiếp giữa cha mẹ và con cái, thể hiện sự tôn trọng và lịch sự. Như tìm hiểu sự tích cực trong lời con bé nói, cố gắng hiểu ý con nói, trả lời con một cách tích cực không phê phán, nói lại cùng con những điều đã được nghe.
Cùng làm việc với con
Trong quá trình đó, phụ huynh có thể đặt câu hỏi để giúp bé có suy nghĩ theo chiều hướng tốt hơn. Cởi mở trong quá trình thảo luận cũng giúp cha mẹ gần gũi hơn với con cái. Đặc biệt, không ra lệnh nhưng hãy đặt câu hỏi sẽ giúp bé suy tư và thảo luận sâu. Cần giữ sự vui tươi trong suốt quá trình trò chuyện với bé. Dù bị nhiễm độc chì ở nồng độ thấp hay cao cũng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là trẻ nhỏ. Nhiễm chì nặng, không được thải độc kịp thời để lại di chứng nguy hại. Các cháu bị nhiễm chì sẽ bị suy giảm trí tuệ, lùn, khả năng học kém, rối loạn tư duy.
Đặc biệt, nồng độ chì trong máu có tương quan với chỉ số IQ của trẻ, nồng độ nhiễm chì trong máu càng cao thì chỉ số IQ sẽ càng giảm. Để loại bỏ chì ra khỏi cơ thể phải có quá trình điều trị lâu dài vì chì có thời gian bán thải rất dài có thể tới vài chục năm.
Cũng theo PGS Hồng Thu, Phó Giám đốc Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) đã chia sẻ thì ngoài những tác hại trên, nhiễm chì cũng có thể ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục sau này của trẻ. Thời gian bán thải của chì rất dài, nhất là những trường hợp chì đã gắn vào xương.
Không nên chủ quan với dấu hiệu lạ
Khi dùng thuốc cam để bôi cho con hoặc cho con uống, rất nhiều cha mẹ thấy trẻ có dấu hiệu lạ như ăn vào là chớ, ngủ thì vật vã hay ra mồ hôi trộm thì lại chủ quan cho rằng đó là bình thường nên không đưa đi khám kịp thời. Cũng có nhiều trường hợp trẻ có những dấu hiện bất thường này được cha mẹ đưa đi khám những không tìm ra bệnh. Cho đến khi cháu bé bị co giật và phải chuyển lên bệnh viện ở Hà Nội, thì các bác sĩ kết luận được là cháu bị nhiễm độc chì do uống thuốc cam.
Trên thực tế, có nhiều trẻ bị nhiễm chì nhưng biểu hiện bệnh không rõ ràng, chỉ chớ, ra mồ hôi trộm, ngủ giật mình, sốt, co giật…
Các bác sĩ khuyến cáo, các bậc cha mẹ, khi trẻ mắc các bệnh nhẹ như tưa lưỡi thì chỉ cần dùng mật ong, nước chè cọ lưỡi cho trẻ, nếu không khỏi thì nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chỉ định thuốc hợp lý, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, nhất là thuốc không rõ nguồn gốc cho trẻ.
Ngoài ra, cũng không thể bỏ qua nguy cơ ngộ độc chì từ các hoạt động đời sống hàng ngày chứ không chỉ do uống thuốc cam. Trẻ em cũng có thể bị ngộ độc chì do ngậm đồ chơi có pha chì. Đặc biệt, ngộ độc chì kinh niên (còn gọi ngộ độc trường diễn) có thể xảy ra do ăn các thực phẩm đóng hộp hàn bằng thiếc lẫn chì, uống nước dẫn qua đường ống pha chì, hít phải bụi chì và các hợp chất của nó trong các nhà máy sản xuất sơn, làm bình ăcquy...
Để tránh nhiễm độc chì cần chú ý cải thiện điều kiện làm việc, giảm thiểu lượng bụi chì và hợp chất của nó xâm nhập cơ thể. Cha mẹ cần lưu ý đồ dùng sinh hoạt (như cốc thủy tinh, chén bát nhựa, đồ chơi trẻ em... in hình màu mè sặc sỡ) xem có chứa chì quá giới hạn cho phép. Cha mẹ cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ trẻ bị nhiễm độc chất từ việc lựa chọn đồ chơi cho trẻ. Tốt nhất không chọn đồ chơi sơn phủ màu sắc sặc sỡ, lòe loẹt.

Điều trị:

Để chữa trị chứng bệnh này đòi hỏi một chế độ điều trị đa phương diện. - Thuốc: liệu pháp chủ đạo nhằm điều chỉnh hành vi, cải thiện một phần khả năng chú ý tập trung. Các loại thuốc chủ yếu là Stratera (loại thuốc được FDA của Hoa Kỳ cấp phép cho sử dụng trong việc điều trị ADHD), Rispedal (thường được dùng trong trường hợp trẻ đi kèm các hành vi chống đối)...
- Bên cạnh đó thì một liệu pháp tâm lý được chỉ định bởi người thầy thuốc cũng mang tính bổ trợ nhằm giúp trẻ điều chỉnh các hành vi.
+ Liệu pháp hành vi: Nhằm hạn chế các hành vi không thích hợp bằng các kỹ thuật trị liệu tại các cơ sở tâm lý (cơ sở ở đây là các các bệnh viện có chuyên khoa tâm lý, tâm thần nhi, các phòng khám tâm lý - tâm thần nhi; phụ huynh cần phân biệt việc trị liệu tâm lý bằng các liệp pháp tâm lý chuyên biệt phải do các kỹ thuật viên tâm lý được đào tạo chuyên sâu trong lãnh vực tâm lý trị liệu thực hiện dưới sự chỉ định và giám sát của bác sỹ chuyên khoa nhi, điều này khác với việc đưa trẻ đến 1 trung tâm tâm lý với hoạt động tư vấn tâm lý thông thường)
+ Phục hồi hành vi tâm thần vận động. + Điều trị bổ trợ, biến chứng và bệnh đi kèm. Thay đổi môi trường và các yếu tố bất lợi đối với trẻ.
+ Trị liệu nhóm: Tạo ra nhóm gồm 4 - 5 em để hoạt động dưới dạng trò chơi trị liệu.
+ Liệu pháp giáo dục tư vấn: Giúp cho các phụ huynh của trẻ nhận biết, có thái độ đúng đối với trẻ mắc bệnh cũng như hiệu quả điều trị.
+ Hỗ trợ tâm lý học đường: Trẻ ADHD phải được giáo dục phù hợp với khả năng của trẻ. Về điều trị, trẻ mắc chứng tăng động cần phối hợp điều trị bằng thuốc và các liệu pháp tâm lý phù hợp được sự chỉ định, giám sát của bác sỹ phụ trách và do các kỹ thuật viên tâm lý được đào tạo chuyên sâu trong lãnh vực tâm lý trị liệu thực hiện tác động trên trẻ.

Biến chứng:

Chế độ chăm sóc:

Với trẻ mắc chứng ADHD, cha mẹ nên quan tâm trẻ nhiều hơn.
Cùng với việc dùng thuốc để điều trị bệnh là việc dùng liệu pháp tâm lý, đặc biệt là nên giám sát thường xuyên và kiên nhẫn với trẻ, việc chăm sóc trẻ ở gia đình là một yếu tố quan trọng giúp ích rất lớn trong việc chữa trị.
Những việc mà các phụ huynh cần chú ý khi chăm sóc trẻ bị hội chứng tăng động giảm chú ý đó là:
- Hạn chế hành vi phá hoại của trẻ đến mức có thể, giúp trẻ hiểu được giá trị của bản thân để chúng có thể vượt qua những điều tiêu cực trong cuộc sống.
- Để giúp trẻ đạt được sự kỷ luật tự giác, những người chăm sóc trẻ đòi hỏi phải thấu cảm, kiên nhẫn, yêu thương, nghị lực và dẻo dai. Trước hết phải hiểu rằng để thay đổi những hành vi mạnh mẽ, ngoan cố, bướng bỉnh ở trẻ bị chứng bệnh này là rất khó khăn, bởi vì ta không thể thuyết phục trẻ tự thay đổi hành vi của chúng. Do đó, một số phụ huynh có thể vượt qua, trong khi một số khác thì không.
- Phụ huynh nên lập ra một danh sách những hành vi ưu tiên mà trẻ cần nên tránh không làm như: đánh nhau với những đứa trẻ khác hay không chịu thức dậy vào buổi sáng. Một vài hành vi nếu không cảm thấy gây tổn thương phiền hà cho người khác, hoặc thấy nếu chấp nhận được, thì hãy cứ để cho trẻ thực hiện, chẳng hạn như trẻ không chịu mặc gì ngoài áo sơ mi đỏ thì cứ để chúng được toại nguyện.
- Bố mẹ nên khen thưởng con khi chúng có những hành vi tốt, và thường xuyên can ngăn những hành vi không đúng. Những lời khen có một tác động rất tích cực đối với trẻ, góp phần tạo hiệu quả cho quá trình điều trị.
Một số biện pháp giúp cho trẻ bị chứng tăng động có thể hoàn thành tốt công việc:
- Chia nhỏ công việc thành những việc đơn giản hơn. Đặt ra thời gian giới hạn và phần thưởng khi hoàn tất mỗi công việc.
- Mỗi ngày ghi ra những công việc cần phải làm và kế hoạch thực hiện để hoàn tất chúng.
- Làm việc ở những nơi yên tĩnh, tránh xa các nguồn kích thích (Ví dụ: âm thanh, tiếng ồn, xe cộ hay người qua lại...). Trong một thời điểm chỉ làm một công việc mà thôi, giữa các công việc nên có những khoảng nghỉ ngắn.
- Viết lại những điều cần nhớ trong quyển sổ tay, viết thông tin khác nhau ở những phần khác nhau như: công việc, cuộc hẹn, số điện thoại. Nên giữ quyển sổ tay này bên mình tất cả mọi lúc.
- Dán những mẫu giấy nhỏ ghi công việc phải làm ở bất cứ chỗ nào trẻ có thể nhìn thấy được, chúng sẽ nhắc nhở trẻ.
- Cất giữ những thứ giống nhau cùng một nơi.
- Tạo ra thói quen trong công việc hằng ngày như: lúc nào thì chuẩn bị đi học hoặc làm việc.
- Tập thể dục, ăn uống điều độ theo chế độ và ngủ đủ giấc.
Tuyệt đối không mắng mỏ, nặng lời, không so sánh con với những trẻ khác cùng tuổi với ý chê trách, thất vọng. Giúp trẻ tập hình dung được hậu quả trước khi hành động.
Cha mẹ tránh cãi vã trước mặt con cái, nên cư xử dịu dàng và nên khen ngợi khi trẻ làm được việc tốt. Đặc biệt nên nhìn vào mắt trẻ khi nói chuyện và cũng khuyến khích trẻ nhìn vào mắt bạn khi trẻ yêu cầu một điều gì đó.
Cần bắt đầu từ việc vạch ra cách quan hệ đúng đắn của cha mẹ và thày cô đối với trẻ, sao cho trẻ có cảm giác ấm cúng trong tâm hồn. Không bao giờ được làm cho trẻ trở thành người bị xua đuổi khỏi tập thể - vì điều đó có khả năng 'kết liễu hoàn toàn' nó, gây ra trong lòng trẻ hàng loạt mặc cảm và nỗi tức giận, làm cho vấn đề nghiêm trọng hơn, và trong trường hợp cuối cùng càng làm phát triển tính hung hăng và giận dữ.
Cần tạo cho trẻ một không khí yên tĩnh trong nhà. Trong phòng của bé không ai cao giọng, không bật tivi và không có ai quấy rầy. Cần thu dọn hết những gì làm nó xao lãng, như đồ chơi, chiếc xe đạp yêu thích... Khi đến giờ bé cần đi ngủ, tất cả nên đi ra khỏi phòng, tắt đèn và giữ yên lặng.
Trong phòng của trẻ không nên có những màu sắc sặc sỡ - tốt hơn nên chọn màu trang nhã cho tường và đồ gỗ. Đồ chơi nên chọn loại 'không hung hăng'.
Cố gắng để con bạn có một thời gian biểu trong ngày nghiêm ngặt, trong đó thời gian cho dạo chơi và những trò chơi yên bình phải nhiều hơn, thời gian xem tivi ít hơn. Không nên cho trẻ chơi các trò trên máy vi tính.
Nên ra ngoài trời và có nhiều hoạt động thể lực hơn. Sẽ là lý tưởng nếu tất cả thời gian rỗi đứa trẻ ở ngoài thiên nhiên. Nhưng những trò chơi gây nhiều cảm xúc như bóng đá, tennis không hòa toàn cần thiết. Nên chọn những hoạt động thể lực đều đặn như bơi, chạy bộ.
Cố gắng để trẻ chơi đến mức buổi tối nó thiếp đi nhanh chóng do mệt. Tất nhiên điều đó dễ đạt được hơn với những trẻ chưa đến tuổi đi học. Nếu có khả năng chọn trường, hãy chọn lớp có không hơn 15 học sinh. Sẽ rất tốt nếu mỗi học sinh được ngồi riêng một bàn.
Về phương pháp giáo dục:
Trẻ cần được giáo viên quan tâm bằng cách cho trẻ ngồi bàn đầu trước mặt giáo viên để giúp trẻ tập trung hơn, tránh ngồi gần cửa sổ. Phụ huynh và giáo viên nên hiểu bệnh lý của trẻ, tránh phê phán, hù dọa, la mắng, đánh đập trẻ; không phê phán trẻ lì, lười, cứng đầu… mà nên dùng những lời ngợi khen, động viên. Khi giao việc cho trẻ, phụ huynh nên chia công việc theo từng bước nhỏ để trẻ dễ thực hiện.
Khi trẻ phá phách hoặc ngang bướng và không biết nghe lời, để giúp trẻ kìm chế cảm xúc, phụ huynh nên đưa trẻ ra chỗ khác trong vài phút (tối đa không quá 5 phút). Hãy chọn một cái ghế hoặc một góc yên tĩnh nào đó và nhẹ nhàng bảo trẻ ngồi xuống (lưu ý đây không phải hình phạt).
Khi trẻ quá nghịch ngợm, la mắng hay giận dữ với trẻ sẽ phản tác dụng?
+ Đúng. Tốt nhất là nói chuyện với trẻ bằng giọng nói bình thường, êm dịu. Hãy chú ý đến những gì trẻ muốn chơi hoặc làm mà đáp ứng cho trẻ thay vì để ý việc sửa sai những hành động của trẻ mà bạn không muốn. Ví dụ: Khi trẻ vẽ bậy lên tường, hãy đưa cho trẻ giấy và viết chì màu để vẽ. Khi trẻ chạy trong nhà một cách nguy hiểm nên đưa chúng ra ngoài sân chơi một lúc. Khi trẻ liệng sách vở qua lại, bạn hãy chuẩn bị vài trái banh nhỏ để trẻ chơi trò ném banh vào rổ…
Nếu kiên nhẫn, chúng ta có thể giúp trẻ sửa đổi những hành vi phá phách của mình?
+ Đúng. Hãy gợi ý trẻ sửa chữa lỗi lầm. Ví dụ như trẻ vứt thức ăn xuống sàn, hãy bình tĩnh đưa cho trẻ một mảnh giấy để trẻ tự lau chùi. Nếu trẻ làm gãy một món đồ chơi, có thể bảo trẻ cùng với bạn sửa lại cho tốt hơn. Nếu trẻ làm bạn đau, hãy yêu cầu trẻ an ủi, vỗ về bạn và xin lỗi bạn.
Các biện pháp điều trị khác
- Xoa bóp (mát-xa): Xoa bóp đặc biệt có lợi giúp thư giãn đối với những thanh thiếu niên bị chứng rối loạn không tập trung - hiếu động. Trẻ được điều trị bằng phương pháp mát-xa thư giản giúp trẻ trầm tĩnh hơn, ngủ ngon hơn, tránh được những cơn ác mộng khi ngủ, cải thiện được hành vi, biết lắng nghe, vâng lời cha mẹ hơn.
- Phương pháp Tomatis: nguyên tắc của phương pháp này là dùng âm nhạc để điều trị cho trẻ mắc chứng rối loạn không tập trung và hiếu động, được khởi xướng bởi một bác sĩ người Pháp tên Alfred A. Tomatis.
Theo ông, đây là một phướng pháp cho kết quả rất tốt.  Chính âm nhạc làm cải thiện khả năng nghe của trẻ, bằng cách kích thích não bộ giúp trẻ tập trung vào âm thanh mà không bị phân tán. Vì vậy, người ta thường cho trẻ nghe nhạc Mozart, hòa tấu, thậm chí nghe giọng nói của người mẹ.

Bài thuốc dân gian: