Viêm thanh quản

14/11/2016 09:47:36
Các dây thanh âm có thể bị viêm do hoạt động quá sức, do kích thích hoặc nhiễm trùng.
Thanh quản là một cấu trúc giải phẫu gồm sụn, cơ và niêm mạc tạo thành đầu trên cùng của khí quản.
 
Nằm trong thanh quản là những dây thanh âm – 2 nếp gấp của niêm mạc che phủ cơ và sụn.
 
Bình thường các dây thanh âm đóng mở trơn tru, tạo nên âm thanh nhờ sự chuyển động và rung.
 
Các dây thanh âm có thể bị viêm do hoạt động quá sức, do kích thích hoặc nhiễm trùng.
 

Nguyên nhân:

Nguyên nhân của viêm thanh quản mạn tính gồm:
 
- Kích ứng thường xuyên do hút thuốc lá, uống rượu, trào ngược dạ dày.
 
- Loét dây thanh âm.-
 
- Khối u (polyp hoặc hạt) ở dây thanh âm.
 
- Chùng dây thanh âm do tuổi già.
 
- Liệt dây thanh âm, có thể do chấn thương, đột quị hoặc khối u phổi.

Các yếu tố, nguy cơ:

Yếu tố nguy cơ viêm thanh quản, bao gồm:
 
- Có một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, chẳng hạn như viêm phế quản, cảm lạnh, hoặc viêm xoang.
 
- Tiếp xúc với các chất kích thích, như khói thuốc lá, uống rượu quá nhiều, acid dạ dày hoặc hóa chất tại nơi làm việc.
 
- Sử dụng quá mức giọng nói, bằng cách nói quá nhiều, nói quá to, la hét hoặc hát.

Triệu chứng, biểu hiện:

Biểu hiện của viêm thanh quản là:
 
- Cảm giác vướng, ngứa và rát trong cổ
 
- Khản giọng
 
- Mất tiếng
 
- Đau họng
 
- Khô họng
 
- Ho khan

Chẩn đoán bệnh:

Chẩn đoán bệnh viêm thanh quản có thể dựa vào yếu tố cận lâm sàng và lâm sàng.Ngày nay với những phương pháp chẩn đoán mới như dùng máy siêu âm,nội soi.. có thể chẩn đoán được hội chứng viêm thanh quản.
 
Laryngoscopy. Bác sĩ trực quan có thể kiểm tra dây thanh trong một thủ tục gọi là laryngoscopy, bằng cách sử dụng ánh sáng và gương nhỏ để nhìn vào mặt sau của cổ họng. Hoặc bác sĩ có thể sử dụng laryngoscopy cáp quang.
 
Điều này bao gồm việc chèn một ống mỏng, linh hoạt (nội soi) với một máy ảnh nhỏ và ánh sáng qua mũi hoặc miệng và vào phía sau của cổ họng. Sau đó, bác sĩ  có thể xem các chuyển động của dây thanh âm như khi nói.
 
Sinh thiết. Nếu bác sĩ thấy một khu vực đáng ngờ, người đó có thể làm sinh thiết - lấy một mẫu mô để kiểm tra dưới kính hiển vi.

Phòng ngừa:

- Không hút thuốc lá và tránh hít phải khói thuốc lá do người khác hút. Khói thuốc làm khô họng và gây kích ứng dây thanh âm.
 
-  Uống nhiều nước. Nước giúp giữ cho niêm mạc thanh quản được trơn nhẵn và sạch
 
- Hạn chế rượu và caffein để đề phòng khô họng.
 
- Tránh khạc, động tác này khiến dây thanh âm rung bất thường và có thể làm tăng phù nề. Khạc nhổ còn làm cho họng tiết nhiều chất nhày hơn và bị kích ứng hơn, càng làm cho người bệnh muốn khạc nhiều hơn.

Điều trị:

- Điều trị chủ yếu là cố gắng giảm nói để dây thanh âm nghỉ ngơi, tránh chất gây kích thích, có thể xông mũi họng bằng hơi nước ấm.
 
- Ở trẻ nhỏ bị viêm thanh quản kèm theo ho nhiều, bác sĩ có thể kê đơn thuốc corticoid như dexamethasone.
 
- Với viêm thanh quản mạn tính có liên quan với các chứng bệnh khác như bệnh trào ngược dạ dày thực quản, hút thuốc lá hoặc uống rượu, cần điều trị bệnh nguyên nhân.
 
- Ở người nghiện thuốc lá, khàn giọng dai dẳng có thể là một dấu hiệu của ung thư vòm họng, cần được khám và phát hiện càng sớm càng tốt.

Biến chứng:

Viêm thanh quản có thể dẫn đến những biến chứng của đường hô hấp dưới ,ảnh hưởng đến những bộ phận khác đường hô hấp.Ngoài ra nếu không được điều trị phù hợp có thể dẫn đến những bệnh khác như viêm phổi,viêm phế quản ...
 
Viêm thanh quản ảnh hưởng đến đường hô hấp và giọng nói nên ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Chế độ chăm sóc:

1. Chế độ dinh dưỡng
 
- Uống nhiều nước, đặc biệt là nước trà nóng.
- Cần bổ sung vitamin, ăn nhiều hoa quả tươi.
- Hạn chế các gia vị kích thích như ớt, hạt tiêu...
- Hạn chế rượu và caffein để đề phòng khô họng.
- Chanh tươi thái lát mỏng, nghệ tươi, đường phèn hấp cách thuỷ ngậm nhiều lần trong ngày. Dùng một số thảo dược như húng chanh, mật ong, quất, gừng, tía tô, ngải cứu, bạc hà...
 
2. Chế độ sinh hoạt
 
- Thở không khí ấm trong mùa đông .
 
- Kiêng nói trong vài ngày (thường khoảng 3-5 ngày).
 
- Tránh tắm lạnh, nằm nghỉ ngơi, giữ ấm mũi họng, cổ ngực, gan bàn chân, tay.
 
- Tránh gió lùa. Nếu sổ mũi, ngạt mũi phải chữa sớm.
 
- Nhỏ mũi, xúc họng bằng dung dịch kiềm nhẹ.
 
- Xông các thứ lá thơm có kháng sinh thực vật bay hơi như lá cúc tần, lá chanh, lá bưởi, lá tre, lá sả...
 
- Chườm nóng trước cổ, súc miệng nhiều lần bằng nước chè mạn pha nóng.
 
- Đắp khăn nóng trước cổ; xông hơi với tinh dầu thơm.
 
- Không để bị lạnh, ẩm kéo dài. Nhất là khi đi trời mưa về, cần lau khô người, thay quần áo, không rất dễ bị lạnh.
 
- Đeo khẩu trang khi đi đường, làm việc trong môi trường bụi, tránh tiếp xúc với hơi khí độc.
 
- Thường xuyên vệ sinh mũi họng bằng nước muối, đồng thời khám và điều trị ngay khi có biểu hiện khản tiếng kéo dài trên 1 tuần.
 
- Với giáo viên, ca sĩ là những người sử dụng dây thanh quản liên tục cần uống nước đủ, cách 15 phút nhấp giọng 1 lần để làm ẩm thanh quản.
 
Nếu viêm họng kèm sốt, ho, khàn tiếng cần đến với chuyên khoa tai mũi họng để khám và điều trị sớm. Những người làm nghề cần đến giọng nhiều phải nghỉ ngơi đến khi thầy thuốc chuyên khoa xác nhận thanh quản đã bình thường.
 
- Không nên vừa uống thuốc vừa bắt cơ quan phát thanh làm việc quá sức.
 
- Không uống nước đá lạnh.
 
- Đối với trẻ nhỏ, chủ yếu nâng sức đề kháng bằng chế độ dinh dưỡng đúng và đầy đủ, giữ ấm khi trời lạnh, tránh tiếp xúc với người đang mắc bệnh, rửa tay sạch trước khi chăm sóc trẻ.
 
- Cùng với chế độ ăn uống, sinh hoạt, bệnh nhân nên sử dụng Tiêu Khiết Thanh để dự phòng và hỗ trợ điều trị viêm thanh quản.

Bài thuốc dân gian: